Lang womàn

Lang womàn yo se lang sòti nan laten vilgè, sa vle di, fòm lan laten lan itilize pou kominikasyon chak jou.

NonModifier

 
Lang womàn.

Womàn se yon non gason ki soti nan ansyen franse romanz (v. 1135), li menm ki soti nan ba laten romanice ("nan fason Women yo", kòm opoze ak sa yo ki nan Baba yo), ak deziyen soti nan onzyèm syèk la lang nan lang pale nan Nò Lafrans, kontrèman ak laten (lang ekri ak savan) ak jèman frans yo. Fòm adjektif non women an te leve nan 16yèm syèk la pou kalifye yon lang lang ki pale nan Woumani, epi parèt nan lengwistik nan kou 18yèm syèk la pou kalifye lang womàn yo.

Lis lang womansModifier

Lang womàn yo klase nan plizyè gwoup, chak nan yo ka gen ladan plizyè "dyalèk"; chwa youn nan dyalèk sa yo kòm lang ofisyèl la se piman politik e, sitou, relativman resan nan anpil peyi (eksepte an Frans, kote premye etap enpòtan yo te mete nan sèzyèm syèk la pa edik la nan Villers-Cotterêts). Kèlkeswa sa, lang womàn yo fòme yon kontinyèl lang ant ki diferans ki genyen pafwa minim; li toujou posib pou distenge nan yon seri sa yo pral rele youn oswa plis "dyalèk". Lis sa a prezante nan parantèz : non nan lang entansyon an, dat premye sètifika li te ye a.

EgzanpModifier

Resanblans leksik ak gramatikal nan lang womàn yo ak dyalèk li yo, osi byen ke laten ak chak nan yo, ka mete aksan sou lè l sèvi avèk egzanp sa yo:

Kreyòl ayisyen Laten Sàd Sisilyen italyen Kòs panyòl Pòtigè Galego Oksitan Katalan Foulan Franse Woumen
fwomaj caseus casu furmanciu formaggio / cacio casgiu / furmagliu queso queijo queixo formatge formatge formadi fromage caş
chante cantare cantai cantari cantare cantà cantar cantar cantar cantar cantar cjantâ chanter cânta
kabrit capra craba crapa capra capra cabra cabra cabra cabra cabra cjavre chèvre capra
kle clave crai chiavi (ciavi) chiave chjave llave chave chave clau clau clâf clé cheie
legliz ecclesia crèsia chiesa chiesa chjesa iglesia igreja igrexa glèisa església glesie église bisericǎ
lopital hospitalis spidali spidali ospedale ospidale hospital hospital hospital espitau hospital ospedâl hôpital spital
lang lingua lingua lingua lingua lingua lengua lingua lingua lenga llengua lenghe langue limbǎ
plas platea prazza chiazza piazza piazza plaza praça praza plaça plaça place place piaţǎ
pon pons ponti ponti ponte ponte puente ponte ponte pònt pont puint pont pod
nwit nocte notti notti notte notte noche noite noite nuèit / nuèch nit gnot nuit noapte

ReferansModifier

Lyen deyòModifier